محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1487

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

حكم همايون شرف صدور يافت كه حضرت مستطاب نايب السلطنه به تشكيل سپاه نظام پردازند و افواج پيادهء استرآباد و مازندران و عراق وضع نظامى بهمرسانيده مشغول مشق شدند ، حتى شاهزادگان به تعليم معلّمين فرانسه به مشق كردن پرداختند و چيزى نگذشت كه پنجاه هزار نفر از عساكر آذربايجان و مازندران و عراق و سمنان و دامغان داخل در نظام گرديدند - هم در اين سال نواب امام ويردى ميرزا ملقّب به ايلخانى شده و به منصب سركشيكچىباشى و ريش‌سفيدى سپاه ظفرهمراه نايل آمد و يوسف خان گرجى منصب سپهدارى يافت و به حكومت عراق منصوب شد - هم در اين سال چون علما و ينگچريان از سلطان سليم خان سيّم سلطان عثمانى راضى نبودند و او را خلع كرده ابن عم او سلطان مصطفى خان بن سلطان عبد الحميد خان را به تخت سلطنت عثمانى جلوس دادند ، اعليحضرت خاقان آقا ابراهيم شيخ الاسلام خوى را كه مردى دانا و خبير بود به تهنيت جلوس سلطان مصطفى خان مأمور دربار دولت عثمانى فرمودند - هم در اين سال ميرزا محمّد على و ميرزا اسمعيل از جانب ميرهاى سند و ميرغلامعلى و مير كرمعلى از ولايت حيدرآباد هند با هدايا و تحف به دربار خاقان عظيم الاقتدار آمدند و فتحعلى خان خواجه‌وند با خلعت خسروانه بدان ولايات مأمور شد - هم در اين سال غراف گداويچ سردار روس كه در تفليس بود فرستاده‌اى با عريضه به دار الخلافه فرستاد و نامه‌اى به ژنرال غاردان خان سفير فرانسه كه در دربار معلّى بود نوشته او را واسطهء صلح بين دولتين ايران و روس قرار داد ولى اين كار صورت‌پذير نشد و بعضى اين واقعه را از وقايع سال بعد دانسته‌اند - تولّد شاپور ميرزا ، و ملك قاسم ميرزا ، و منوچهر ميرزا ، و ايرج ميرزا ، و كيكاوس ميرزا فرزندان اعليحضرت خاقان كشورستان - و از سعادتهاى بزرگ آخر اين سال آنكه در روز ششم ماه ذيقعده حضرت مستطاب نايب السلطنه وليعهد را از بطن صبيّهء محترمه امير كبير ميرزا محمّد خان بيگلربيگى قاجار دولّو فرزندى ارجمند متولّد شد و به اذن اعليحضرت خاقان گيتىستان آن مولود مسعود موسوم به محمّد ميرزا گرديد و اين شاهزاده است كه بعد از خاقان معظّم به سرير سلطنت ايران جلوس مىنمايد .